Tamamı ağaçlarla kaplı, Şişli’nin akciğeri konumundaki Maçka Demokrasi Parkı, Dolmabahçe – Levazım Tünel Projesi kapsamında ranta kurban gidiyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından uygulanan proje, İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin iptal, İstanbul 2 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun durdurma yönündeki kararına rağmen hayata geçiriliyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), Dolmabahçe-Levazım arasında uzanacak tünelin inşaatına başladı. Geçtiğimiz yıl mayıs ayında İBB Meclisi’nde kabul edilen Dolmabahçe-Levazım-Baltalimanı -Ayazağa Tünelleri Projesi kapsamında Maçka Parkı’nın Vodafone Arena tarafındaki kısmı inşaat çitleriyle çevrildi. Çevrilen alanda ağaç kesimlerine başlanırken parkın içindeki koşu parkuru da yayalara kapatıldı. İmar planına göre, Maçka Parkı’nın güney kısmında yerin altına giren tünel, parkın etrafından Nişantaşı’na uzanan Bayıldım Caddesi hizasında ilerleyecek. Şişli Belediyesi, Maçka Parkı’nı etkileyen projeye ilişkin İBB’ye itirazda bulundu.

Çalışmalar Devam Ediyor

İstanbul 3 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, İBB’ye gönderdiği yazıda “Söz konusu proje güzergâhı kısmen Dolmabahçe Sarayı, Saat Kulesi ve Bezmialem Valide Sultan Camii koruma alanı içerisinde, kısmen Boğaziçi geri görünüm bölgesinde ve kısmen de sit sınırları dışında kalmaktadır” denildi. Kurul, konuyla ilgili kararında kendilerinden izin alınmadan inşaat ve fiziki uygulama yapılmaması uyarısında bulundu. Buna rağmen İBB tünel inşaatına başladı.

Kurul “durdurun” dedi

İstanbul 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ise herhangi bir kurul kararı alınmadan proje çalışmalarına başlandığını tespit etti. Kurul üyeleri, parkın Beyoğlu Kentsel Sit Alanı’na komşuluğu nedeniyle koruma alanında olduğunu belirterek, tünel çalışmalarının durdurulmasına karar verdi. Parka, daha sonra yapılacak tüm fiziki müdahalelere ilişkin bilgi talep eden kurul, İBB’den imar planlarını istedi.

İBB’den açıklama

İBB konuyla ilgili bir basın açıklaması yaptı. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Büyüklüğü 138 bin 971 metrekare olan Maçka Parkı’nın 3 bin 500 metrekarelik bölümünde tünel için geçici bir çalışma yapılacaktır. Çalışma tamamlandığında 3 bin 500 metrekarelik alan eski haline döndürülecek ve bir metrekare yeşil alan kaybı olmayacaktır. Çalışma yapılacak alanda 99 ağaç bulunmaktadır.” Yoğun tepkiler üzerine İBB, Ulaşım Komisyonu’na değişiklik teklif etti. Bu teklife göre, tünel girişi başka bir noktaya taşınıyor, ancak ağaçlar yine de sökülmekten kurtulamıyor.

İptal Edilen Proje Nasıl Başladı?

 İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 1 Şubat 2007’de ihaleye açtığı Dolmabahçe – Levazım Tünel Projesi hakkında dönemin Beşiktaş Belediyesi Ortaköy Vadisi’nden geçmesi nedeniyle proje hakkında iptal davası açtı. İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nde görülen davada bilirkişi, yeşil alanda azalmaya neden olacağı için tünel ve kavşak projelerinin vadiden geçmemesi gerektiğine hükmetti. Mahkeme 2012’de söz konusu projenin ihale ve imar planlarını iptal etti. İBB karara itiraz edince dosya Danıştay’a gitti. Beşiktaş’ın yeni belediye başkanı Murat Hazinedar, davaya bakan Danıştay 13. Daire’sine “belediye menfaatleri” doğrultusunda davadan feragat ettiğini iletse de daire, yerel mahkemenin iptal kararını onadı. İBB, mahkeme kararlarına rağmen 2016’nın mayıs ayında projenin imar planlarını yeniden hazırladı. Planlar CHP’li meclis üyelerinin ret oyuna karşın kabul edildi.

“Maçka Parkına sahip çıkıyoruz”

Maçka Parkı Hepimizin İnisiyatifi, Şişli Hayat’a şu açıklamayı yaptı: “Cumhuriyetin şehir mimarisi örneği olarak gösterilebilecek Taksim-Harbiye-Maçka güzergâhları bu talana en çok dahil olan alanlar. Ortak yeşil alanların da böyle popülist politikalarla yok olmasına “hayır” diyerek Maçka Parkı’na sahip çıkıyoruz. Mücadelemizde yanımızda olan Şişli Belediyesi’ne yürekten desteğimizi belirtiyor, Beşiktaş Belediyesi ve İstanbul Büyük Şehir Belediyesi’ne yaptıkları bu hatalı projeden geri dönmeleri gerektiğini bir kez daha hatırlatıyoruz.”

“Şişli, düzgün bir tavır aldı

Avukat Eren Can, Şişli Belediyesi’nin tavrından memnun olduklarını belirterek, şunları söyledi: “Koruma kurullarından izin alınması gereken projenin onayı yok. İBB doğrudan sorumlu. Beşiktaş Belediyesi de projenin kendi görev alanındaki kısmı için itiraz etmedi. Şişli Belediyesi ise düzgün bir tavır aldı. Bu proje ulaşım sorunlarını çözmekten ziyade İstanbul’un son kalan yeşil alanlarına hançer gibi saplanıyor, Maçka Parkı kavşak haline getiriliyor. Projenin tünelleri parkı kıskaca alıyor, yaklaşım yolları parkın içine inşa ediliyor. Maçka Parkı bizim, hepimizin. Onu savunmaya devam edeceğiz.”

“Büyük bir kıyım söz konusu”

Eski İstanbul İmar ve Planlama Daire Başkanı, Yüksek Mühendis ve Mimar Mehmet Yıldız devam eden çalışmaların kanunsuzluğuna vurgu yaparak şöyle konuştu: “Bu proje yıllar önce gündeme geldiğinde Beşiktaş Belediyesi dava açmıştı. Şu andaki yönetim bu projeye sıcak bakıyor, deniliyor. Oysa bu proje ‘kamu yararı yok’ denilerek iptal edilmişti. Vadinin üst tarafındaki ağaçlık bölgede büyük bir kıyım söz konusu, ağaçların orada yerlerde yattığını göreceksiniz. Ruhsatsız bir çalışma var orada. Burası sit alanı, sit alanında yeşil alanı azaltamazsınız.”

“Şişli’deki yeşil alanları korumak sorumluluğumdur”

Şişli Belediyesi bir kısmı kendi sınırlarında yer alan Maçka Parkı’nı etkileyen projeye ilişkin İBB’ye itirazda bulundu. Şişli Belediye Başkanı Hayri İnönü, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: “Şişli’nin en büyük sorunu nedir? diye sorulduğunda ‘yeşil alan azlığı’ cevabını veriyorum. Şişli ne yazık ki, yeşil alanı çok az bir kent. Yeşil alanlar halkın hem nefes alma hem de afet toplanma merkezleri olarak mutlak ihtiyacımız olan alanlardır. Bu alanları korumak, belediye başkanı olarak Şişlili komşularımıza karşı sorumluluğumdur.”