Yazı: Özge Kotan / Şişli Belediyesi Psikoloğu

depresyon2

Sürekli üzgün olmak, halsizlik, ilgisizlik, unutkanlık, konsantrasyonda azalma, çaresizlik gibi duygulara kapılma ve hatta intihar düşüncesi… Bu belirtiler her yıl kış aylarında ortaya çıkıp toplumun hemen hemen her kesimini etkiliyor. “Mevsimsel örüntü gösteren depresyon”, yani halk arasında bilinen şekliyle kış depresyonunun altında yatan en önemli sebep, mevsime bağlı olarak yetersiz güneş ışığına maruz kalmak. Yetersiz güneş ışığı, beyinde çeşitli kimyasal maddelerin dağılımlarını değiştiriyor, nöro-psikolojik etkilerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Ayrıca soğuk hava nedeniyle kapalı ortamlarda bulunmak, sosyalleşme imkânının azalması da kişilerin ruh halini olumsuz yönde etkileyerek kış depresyonuna davetiye çıkartıyor. Bu durumun normal depresyondan farkı, sadece belirli bir mevsimde ortaya çıkıyor olması. Dünya Sağlık Örgütü’nün en yaygın hastalıklar arasında açıkladığı depresyon, özellikle kış aylarında yaşamı tehdit edecek düzeylere ulaşabiliyor.

Kadınlarda daha fazla görülüyor

Kış aylarındaki depresif belirtiler kadınlarda ve sosyoekonomik düzeyi düşük olan topluluklarda daha yüksek. Epidemiyolojik çalışmalar da kadınlardaki riskin erkeklere oranla iki kat fazla olduğunu gösteriyor. Kadınlarda hormonal faktörlerin yoğun oluşu, gebelik, doğum, premenstrüel dönemler, yaşanabilen yoğun stres depresyona yatkınlığı artırabiliyor. Kış depresyonunun tedavi edilmemesi daha ağır depresyonlara davetiye çıkarabiliyor. Ancak ortaya çıkan belirtiler, genellikle 6 – 12 ay içinde kendiliğinden iyileşiyor. Belirtiler şiddetleniyor ya da sık sık tekrar ediyorsa profesyonel bir destek almak gerekiyor.

depresyon

Neler tetikliyor?

  • Yalnızlık
  • Sosyal desteğin yetersizliği
  • İlişki problemleri
  • Ekonomik sorunlar
  • Ailede depresyon öyküsü olması
  • Alkol ve uyuşturucu bağımlılığı
  • Süreğen fizyolojik sağlık problemleri

Bu belirtilere dikkat!

  • Sürekli üzüntü hali
  • Umutsuzluk, çaresizlik ya da değersizlik benzeri duygular
  • Bu tür duygularla birlikte ortaya çıkan yetersizlik düşünceleri
  • Halsizlik, ilgisizlik
  • Cinsel istekte azalma
  • İştah ve uyku düzeninde bozulma
  • Konsantrasyonda azalma
  • Unutkanlık
  • İntihar düşünceleri ve planı

Nasıl korunmalıyız?

  • Düzenli uyumak
  • Düzenli beslenmek
  • Vitamin- protein- karbonhidrat bakımından zengin ve sağlıklı yiyecekler tüketmek
  • Hafif egzersizler yapmak
  • Doğru nefes alıp vermek
  • Gün ışığından faydalanmak