9 Nisan Mimar Sinan’ı Anma ve Mimarlar Günü

Bazı mimarlık otoriteleri onu dünyanın ilk taklik edilemez mimarı kabul ediyor. Us­talık eserim dediği Selimiye Camii UNES­CO’nun Dünya Mirası Listesi’nde. Peki bu denli büyük bir mimar oluşunun altında ya­tan sebepler ne? Trakya Üniversitesi Öğre­tim Görevlisi Kültür Koruma Uzmanı Yaşagül Ekinci onu eşsiz kılan özellikleri anlattı.

 

İMKÂNSIZI DENE

Ondaki zor ve imkânsızı deneme cesareti, deneyimlerinden, dünyayı tanımasından ve en çok da teknik bilgisinden kaynaklanıyor. Selimiye Camii’ni 80’lerinde yapıyor. Elinde harika deneyimler, birikimler var. Ama kendi­ni tekrar etmeyecek, hizmet ettiği padişaha yeni bir ürün sunacak kadar denemeyi, araş­tırmayı, geliştirmeyi seviyor.

 

SELIMIYE, KENDİDÖNEMININ EN ÖZGÜN ESERI

Ustalık eserim dediği Selimiye Camii’nin UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne girmesinin altında yatan iki sebep var. Se­limiye Camii, insanın yaratıcı dehasının ürü­nü ve insanlık tarihinin önemli aşamalarını gösteren bir yapı tipinin istisnai bir örneği olması sebebiyle UNESCO Dünya Miras Listesi’nde. Bu özellikler UNESCO’ya gire­cek eserlerde aranan kriterlerinden birinci ve dördüncüsüne karşılık geliyor: İlk kritere göre, eserdeki taşıma ve kubbe sistemi, sa­nayi devrimi öncesi teknolojinin kullanılarak ulaşılabilecek en üst seviyede. Diğer kritere göre de Selimiye Camii, Osmanlı klasik dö­nemi olarak adlandırılan insanlık tarihindeki önemli bir dönemin en özgün ve özel tanık­larından biri.

 

ESERLERI TAKLİT EDILEMIYOR

Mimar Sinan’ın en önemli özelliklerinden biri de eserlerinin tekrar edilememesi. Karşılaştır­malı analizler gösteriyor ki, Sinan’ın neredeyse hiçbir eseri; köprüleri, külliyeleri, camileri ve sus sitemi gibi büyük yapılarını kimse tekrar edememiş. Osmanlı klasik üslubunu neredey­se sadece Mimar Sinan dönemi oluşturuyor. Eserlerinde insan dehası öyle baskın ki, döne­mindeki diğer eserlerle karşılaştırılamıyor.