Onlarca yük taşıyan asansörler hayati önem taşımasına rağmen kontrollerine gereken önem verilmiyor. Bunun sonucunda kazalar yaşanıyor, şikayetler artıyor. Asansör bakımıyla ilgili kritik noktaları Şişli Belediyesi ile protokolü bulunan AND Asansör Muayene yetkilisi İlker Koç ile konuştuk.

Bina sorumluları veya maliklerinin asansör denetimi yaptırması zorunlu mu?

Bina sorumlusu belediye ile birlikte asansörlerin yılda bir kere muayenesini yaptırmaktan yasal olarak sorumlu. Ayrıca piyasaya sürülen, kullanılmamış her asansör için, ilk tescil aşamasından önce A tipi muayene kuruluşundan uygunluk onayı alınması da asansör yaptırıcısının sorumluluğunda. Asansörlerin bakımı konusunun hafife alınmaması gerektiğini herkesin bilmesi gerekiyor.

Denetimin yaptırılmaması durumunda ne oluyor?

Sarı veya kırmızı etiket alan bir asansörün 30-60 gün içerisinde eksikliklerini gidererek tekrar muayene edilmesi zorunlu. Asansörlerin süre sonunda eksiklikleri giderilmezse idareye asansörün mühürlenmesi için bilgi verilir. Yıllık kontrolü yaptırılmamış asansörler de kapatılıyor.

Belediyeye, geçtiğimiz yıl yeşil etiket almış bir asansörün bu yıl kırmızı etiket aldığına dair şikayetler geliyor. Kontrolleri yapılan bir asansörün etiketinin değişmesinin nedeni nedir?

A tipi muayene kuruluşlarının muayene standartları kesin sınırlarla belirlenmiş. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın, Türk Standartlar Enstitüsü’nün ve Avrupa Birliği’nin normlarını esas alarak hazırladığı listeler kullanılıyor. Ancak standartlar her yıl gözden geçiriliyor; ilave düzenlemeler veya yeni güvenlik ihtiyaçlarına göre değişiklikler yapılıyor. Örneğin; geçmişte asansörlerde tek taraflı frenleme sistemi yeşil etiket alınması için yeterliydi. Yeni düzenlemede çift yönlü fren sistemi şart koşuldu ve geçmişte yeşil etiket alan tüm asansörler bir anda güvensiz hale geldiler. Bu durum idare ve muayene kuruluşları ile ilgili değil, standartlarla ilgili bir durum.

Şişli Belediyesi sınırlarında muayene konusunda önemli sorunlar yaşanıyor mu?

Yaşanıyor. Çünkü Şişli’de bina stokunun çok eski olması sebebiyle asansörler de oldukça eski. Birçok binada asansörler ya projeye sonradan ilave edilmiş ya projede hiç bulunmuyor ya da var olanlar standartlara uymuyor. Ayrıca binaların parsel ve adres bilgilerinin değişmesi bizi zor durumda bırakıyor.

 

Bazen çok ileri tarihe denetim randevusu verildiği yönünde şikayetler de geliyor. Çünkü Şişli’de 6 binden fazla asansör bulunuyor ve her yıl yaklaşık yüzde 15’i yenileniyor. Üstelik muayene yaptırmadığı için kapatılan 2 bin 600 asansörün yeniden açılması gibi bir süreç de bulunuyor. Bunlar da yoğunluğa neden oluyor. 6 bin asansörün yüzde 60’ının kusurlu veya güvensiz olduğu ilçede yılda 10 binden fazla denetim gerçekleştirilemiyor. Bina sorumluları görevlerini zamanında yerine getirmeyip belediyenin mühürlemesi sonucunda harekete geçtikleri için mührün bozulmasını hemen talep ediyorlar.

Belediyelerin bu konudaki yükümlülükleri nelerdir?

İdarelerin sorumluluğu A tipi muayene kuruluşları ile protokol imzalamak, duyuru yapmak, güvensiz olarak belirlenen ya da denetim yaptırmamış olan asansörlerin hizmetten men edilmesini sağlamakla sınırlı. İdare “Asansör Kimlik Numarası” bulunan tüm binalara tebligat çekiyor. Ancak parsel numaralarının değişmesi nedeniyle tebligatlar geri dönüyor. Şişli Belediyesi muhtarlıklara ve caddelere afiş asarak, WEB sitesinde ilan vererek bilgilendirme görevini yerine getiriyor. Ayrıca yıllık periyodik kontrol süresini geçiren binalara son bir kez Zabıta Müdürlüğü aracılığıyla gidilmesi noktasında yardımda bulunuyorlar. Tüm bu çalışmalara rağmen denetim yaptırmayan 2 bin 600 civarındaki asansörün mühürlenme çalışmaları devam ediyor.

 

A Tipi Asansör Muayene Kuruluşu Nedir?

A Tipi Yetkili Asansör Muayene Kuruluşu, ISO 17020 Standartları’na göre Türk Akreditasyon Kurumu ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından denetlenerek asansör muayenesi konusunda gerekli yetkinlik ve yeterliliğe sahip olan bağımsız denetim kuruluşlarına denir. Bu yetkiye sahip 20 bağımsız asansör muayene kuruluşu bulunuyor. Bunlar, Türkiye genelindeki belediyelerle yaptıkları protokol kapsamında, belediye sınırları içerisindeki tüm asansörlerin yılda bir kere muayene yapılmasından sorumlu bulunuyor.